O kobiecie, do której należy ostatnie słowo. Wywiad z Anią Kruk!

12291772_10207759549925499_4034402568636179549_oTo było bardzo miłe spotkanie. Kilka tygodni temu, w grudniowy poranek spotkałam się z Anią Kruk w bardzo przytulnym miejscu. Poznańska restauracja ‚Bagels & Friends‚, gorąca kawa, gwarne rozmowy i MY. Po ponad dwóch godzinach wymiany poglądów, wyłączyłam dyktafon i pomyślałam: „Uff, mam świetny materiał na wywiad” dla magazynu on-line FashionBiznes.pl.

Rodzinna firma Kruków jest obecna na rynku od 175 lat, jednakże w 2008 roku natrafiła na opór. Pierwszy raz w historii polskiej Giełdy Papierów Wartościowych miało miejsce tak zwane „wrogie przejęcie”. Grupa Kruk SA znalazła się w obcych rękach i od ośmiu lat należy do grupy Vistula & Wólczanka.
Mawia się, że nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło… i na arenę wkroczyła Ania Kruk z autorską marką biżuteryjną. Wówczas prowadziła ustabilizowane życie w Barcelonie i pracowała dla Google, wszakże postanowiła ratować rodzinną markę z opresji. Jak jej to wyszło?
Zapraszam do przeczytania inspirującego wywiadu z kobietą, która nie wypowiedziała jeszcze ostatniego słowa.
O narodzinach marki, ekspansji na Bliskim Wschodzie i planach na przyszłość w ujęciu Ani Kruk.

Alicja Szablewska

Niby nic, a tak to się zaczęło. Po trzech latach obecności na polskim rynku marka Ania Kruk posiada 10 sklepów. Jak narodził się pomysł na nowy biznes?

Nasza marka jest specyficznym przykładem sukcesji w Polsce. Kontynuujemy rodzinną tradycję, zakładając nową firmę ANIA KRUK. Mówimy tu o tradycji przekazywanej od pięciu pokoleń: mój pradziadek Władysław Kruk odziedziczył warsztat po Leonie Skrzetuskim, potem był nasz dziadek Henryk, tata – Wojciech Kruk, który mały warsztat rozwinął do sieci kilkudziesięciu sklepów w całej Polsce, a teraz na scenę wkroczyliśmy my – mój brat Wojtek oraz ja.
Dlaczego w ten sposób? To był moment, w którym szukaliśmy pomysłu na założenie nowej firmy w związku z zawirowaniami, które działy się na linii W.Kruk – Vistula. Chcieliśmy zacząć na nowo, stworzyć markę biżuterii, ale która nie byłaby konkurencją dla W. Kruka. Firmę, która opiera się na wartościach rodzinnych, jest autentyczna. Jaki mieliśmy pomysł na produkt? Biżuterię do noszenia na co dzień, nie tylko na wielkie wyjścia. ANIA KRUK to marka młoda, lekka, nie do końca poważna. Oparta na autentycznej pasji i zabawie modą. Chcę być blisko moich klientek, chcę, żeby nasza biżuteria dawała im radość, przyjemność z jej noszenia.

Z miłości do piękna tworzą się wspaniałe rzeczy, a w projektowanie i tworzenie biżuterii wkładasz całe swoje serce. Co sprawia, że marka Ania Kruk ewoluuje?

źródło: materiały prasowe

źródło: materiały prasowe

Dla mnie największą inspiracją są ludzie. Osobiście nie wierzę w projektowanie nad pustą kartką papieru lub w historie, że ktoś podczas pobytu w Hiszpanii zainspirował się wzorem płytki, który przełożył na kolekcję biżuterii. Uważam, że projektant jest osobą, która powinna być maksymalnie skoncentrowana na swoich klientach i ludziach, którzy go otaczają. Powinien szukać inspiracji w życiu codziennym, zgadywać potrzeby ludzi.
Obserwuję to, co kobiety noszą, jak się ubierają, w jaki sposób żyją. Dla mnie, jedną z inspiracji mogą być młode kobiety, które pracują w dużych firmach, dla przykładu: ile godzin spędzają w pracy? Ile mają spotkań biznesowych w ciągu dnia? Co chcą komunikować sobą w pracy, z jakiej strony się pokazać? Myślę o ich formalnym dress code’dzie. Na drugim biegunie leżą kolekcje wieczorowe. Zastanawiam się, co pasowałoby do długiej sukienki? Co chciałaby założyć młoda dziewczyna na studniówkę? W jaki sposób zestawiać ze sobą biżuterię? Czy chcę zaprojektować mocny łańcuch, talizman siły kobiecej czy pójść w stronę delikatnego serduszka, które chłopak kupi swojej dziewczynie z okazji pierwszej rocznicy? Biżuteria to ludzie i ich historie. Emocje, zaklęte w przedmioty. Moje emocje, ale przede wszystkim emocje moich klientów i klientek.

Karl Lagerfeld uważa, że inspirację należy czerpać ze świata nas otaczającego. A co Ciebie inspiruje?

Obserwuję to, co dzieje się dokoła mnie. Dla mnie bardzo ważny jest moment analizy. Wczytuję się w wyniki sprzedażowe, robię tabele i zestawienia, patrzę w którym kierunku podąża moda. Przecież największym wyrazem uznania jaki klientka może dać marce jest zakup jej produktów. Dlatego spoglądając w tabelki, widzę konkretnych ludzi, którzy wybrali konkretne wzory. Zawsze wiem, który model kolczyków w danym miesiącu jest hitem lub która kolekcja w danym sezonie cieszy się największą popularnością. Z drugiej strony, bardzo istotne są dla mnie wartości marki. Muszą być widoczne w produkcie, ale też w sposobie, z jakim komunikujemy się z otoczeniem, w jaki mówimy do klienta. Jednym słowem spójność.

Jak wygląda proces tworzenia sezonowej kolekcji?

Przede wszystkim ANIA KRUK wprowadza kilka kolekcji w sezonie. Więc przygotowanie całego sezonu zaczynam od analizy (znowu!). Planuję, ile kolekcji chciałabym wprowadzić, dzielę asortyment na grupy produktowe, i podejmuję decyzję: w tym obszarze potrzebuję dwóch kolekcji, w tym obszarze tylko jednej. Dopiero potem siadam nad kartką papieru i zaczynam szkicować. Albo często wracam do pomysłów, które już wcześniej miałam gdzieś odłożone, zachowane na później.
Proces tworzenia kolekcji jest długi, ale nie aż tak, jak w branży odzieżowej, która żyje w szalonym rytmie światowych fashion weeków. Dla przykładu: pracę nad sezonem świątecznym rozpoczęliśmy w marcu. Przygotowania do Gwiazdki (w tej branży to najważniejszy miesiąc w roku) trwają dziesięć miesięcy, a i tak brakuje na wszystko czasu.

Chcieliśmy stworzyć markę egalitarną w swoim charakterze. ANIA KRUK jest dla każdej kobiety. Nie jesteśmy galerią autorską, nie skupiam się na jednej estetyce i jednym rodzaju biżuterii. Każda moja grupa produktowa reprezentuje pewien typ klienta na mojej mapie. Na tę bazę wynikającą z analizy nakładają się moje wizje lub pomysły i gust klientek, który kształtuje naszą ofertę. Jestem bardzo skoncentrowana na stylu życia współczesnej kobiety. Chciałabym, żeby biżuteria i moda dostosowały się do niej aniżeli ona musiałaby się naginać do mody. Chociaż z drugiej strony – lubię jej podpowiadać pewne rozwiązania.

źródło: materiały prasowe

źródło: materiały prasowe

Czyli edukujesz swoje klientki?

Czasami. Do moich klientek mówię: Spójrz jak fajnie wyglądają te kolczyki z naszyjnikiem z tamtej kolekcji. Aktualnie, robimy bardzo dużo sesji lookbookowych, które są nowatorskim rozwiązaniem w segmencie biżuterii. To dla mnie ważne, to buduje świat marki. Pokazujemy biżuterię na człowieku, ponieważ na białym tle, lub nawet na najpiękniejszym ekspozytorze w butiku, będzie jednak wyglądać dosyć smutno.

Dla kogo tworzysz swoją biżuterię? 

Patrząc na markę z biznesowego punktu widzenia, od samego początku adresujemy nasz produkt do szerokiej grupy klientów, ponieważ zakładaliśmy, że ANIA KRUK będzie miała swoje butiki w centrach handlowych.
Początkowo postawiliśmy na pewien styl, który okazał się zbyt małą niszą, żeby móc rozwijać firmę tak, jak byśmy chcieli. Po pierwszym roku działania zmodyfikowaliśmy strategię, poszliśmy w innym kierunku. To ważne, żeby umieć być elastycznym i nie wahać się wprowadzać zmiany, jeśli pierwotna koncepcja się nie sprawdza.

Biżuterię tworzę dla bardzo różnych klientów. W naszych butikach kupuje zarówno matka jak i córka. Nawet babcie. Lubię obserwować nasze międzypokoleniowe klientki, to bardzo miłe, kiedy matka z córką wspólnie robią zakupy, naradzają się, wybierają prezenty.

Z kim współpracujesz podczas powstawania kolejnych kolekcji? 

Współpracuję z całym zespołem. Przy powstawaniu kolekcji liczy się dobrze przygotowana część analityczna, jak również kreatywne i inspirujące rozmowy z naszym AK-teamem*, feedback od dziewczyn z naszych butików. W fazie produkcyjnej liczy się wsparcie techniczne: nie byłabym w stanie funkcjonować bez technologów oraz złotników, którzy moje rysunki potrafią przenieść na formy przestrzenne. Czasami się śmieję, że oni potrafią czytać w moich myślach.

Czy łatwiej jest Ci tworzyć własną markę czy odbudowywać rodzinny biznes?

Nasza rodzinna marka ma gen przetrwania. Jeżeli coś się posypie, to zaczynamy budować firmę od nowa. Dziadek Henryk tracił wszystko i zaczynał od zera dwukrotnie – w czasie wojny oraz potem, w okresie komunizmu. W życiu napotykasz na różne zakręty, ważne jest to, by iść dalej, tworzyć coś fajnego, i czerpać satysfakcję z tego, co robisz. Ja na pewno nigdy nie stworzyłabym własnej marki biżuteryjnej, jeżeli historia z przejęciem W. Kruka przez Vistulę & Wólczankę nie miałaby miejsca. A teraz nie wyobrażam sobie ciekawszej i fajniejszej dla mnie pracy!

W Tobie jest siła marki?

To jest gra zespołowa. Siła marki jest w ciekawej historii, w pasji i zaangażowaniu, z jaką ją tworzymy. Nie tylko ja ją buduję, ale również mój brat Wojtek i cały zespół. Szczególnie ludzie, którzy nam zaufali, i są z nami od początku – a przecież 4 lata temu zaczynaliśmy w piwnicy w domu moich rodziców! Naprawdę na początku to wymagało dużej wiary w nas i odwagi, żeby powiedzieć: idę za nimi!
Teraz mamy piękne butiki w Polsce i za granicą, uporządkowane procesy w firmie, ale wtedy to była jazda bez trzymanki. Zaczynaliśmy w trudnym dla naszej rodziny momencie.

źródło: materiały prasowe

źródło: materiały prasowe

Duży plus za odwagę. Miałaś ustabilizowaną sytuację. Mieszkałaś w Barcelonie i pracowałaś dla Google, a jednak rzuciłaś się na głęboką wodę.

Miałam 25 lat kiedy założyliśmy firmę. Mój brat był lepiej przygotowany do prowadzenia nowego biznesu. Prowadził wcześniej kilkanaście samodzielnych projektów: w Japonii, Chinach lub Hiszpanii, pracował w szwajcarskiej Omedze.
Ja przez pierwszy rok swojej pracy, w dużej mierze uczyłam się na własnych błędach. Było to niezwykle wartościowe doświadczanie. Mam wrażenie, że każdego roku jestem o lata świetlne dalej, lepiej znam branżę, produkt, lepiej prowadzę zespół.

Jak oceniasz kondycję polskiej branży biżuteryjnej?

W Polsce rynek biżuteryjny jest specyficzny. W latach 90., swoje biznesy rozwinęło trzech polskich graczy i to te marki mają do dziś dominującą pozycję na rynku: Apart, W. Kruk, Yes. Co ciekawe, wszystkie marki są z Poznania. Bardzo mocno depcze im po piętach Jubitom, jak również kataloński Tous, który w zeszłym roku otworzył kilkanaście swoich butików.
Wejście do galerii handlowych, gdzie skoncentrowany jest handel w Polsce, wiąże się z dużymi kosztami. Dlatego istnieje pewna bariera wejścia na rynek. Niższe koszty i większą szansę dla nowych marek widzę w sprzedaży online. E-commerce rozwija się niesamowicie szybko, a prowadzenie takiej działalności wiąże się ze stosunkowo niskimi kosztami, dlatego możemy teraz obserwować prawdziwy wysyp polskich, młodych projektantów. Nowe nazwiska pojawiają się co miesiąc. Prowadzą działania w sieci, otwierają showroomy w mieszkaniach, sprzedają na targach dizajnu, wystawiają swoje projekty na platformach skupiających młode marki. Ile z tych marek przetrwa? Nie wiem. W sieci konkurencja jest ogromna. W internecie nikt sam cię nie znajdzie, nie wpisze sam z siebie Twojego nazwiska w Google. Musisz zainwestować w marketing, mieć pomysł na promocję. I znów wracamy do tego samego: trudno jest się przebić i rywalizować mniejszym markom z markami o tak ogromnym budżecie marketingowym, jakim dysponuje na przykład Apart.

Co skłoniło Cię do tego, aby rozpocząć ekspansję na zagranicznym rynku?

Jesteśmy w prawie wszystkich największych miastach Polski. Brakuje nam tylko Trójmiasta
i Wrocławia. Na razie wstrzymaliśmy się z otwarciem butików w kraju, ponieważ nasze działania koncentrujemy na Bliskim Wschodzie oraz sprzedaży internetowej – właśnie pojawiła się nasza nowa strona, zadebiutowaliśmy również w Strefie Marek na Allegro.
ANIA KRUK jest na etapie, kiedy dziesięć butików, które posiadamy w Polsce optymalizują koszty prowadzonego przez nas biznesu. Cały czas otrzymujemy oferty z zagranicy – czy chcielibyśmy otworzyć butik w Norwegii, na Słowenii, w Hiszpanii. Jednak, żeby miało to dla nas sens, chcieliśmy zacząć takie działania z partnerem, który miałby potencjał na zbudowanie całej sieci, otwarcie większej ilości butików. Dlatego zdecydowaliśmy się na Bliski Wschód. To bardzo atrakcyjny rynek z punktu widzenia biznesowego. A do tego biżuteria jest bardzo istotna w kulturze arabskiej.
W Katarze można znaleźć wszystkie ekskluzywne marki: Tiffany, Cartier, Dior, Balmain. A czego im brakuje? Średniej półki. Zwiedzając centra handlowe w Dosze, nie znalazłam sklepu, który oferowałby taki produkt jak nasz. Odnoszę wrażenie, że znaleźliśmy niszę, wyróżniamy się na tamtejszym rynku i już planujemy otwarcie kolejnego butiku na wiosnę.

źródło: materiały prasowe

źródło: materiały prasowe

Który rynek jest dla Ciebie ważniejszy? Polski czy zagraniczny?

Polski rynek to nasze korzenie, baza podstawa. Bliski Wschód, dopóki nie zbudujemy tam mocnej pozycji, pozostaje eksperymentem. Szaloną przygodą, która ma wszelkie pozory i potencjał, by rozwinąć się w coś bardzo poważnego.

Nowy Rok za pasem. Jakie są plany rozwojowe na kolejne miesiące?

Jeżeli mówimy o planach na 2016 rok to na pewno jest to rozwój naszego świata online. Kładziemy nacisk na rozwój e-commerce oraz dalszą ekspansję na rynku bliskowschodnim i aktualnie nie planujemy rozwoju marki na innych rynkach zagranicznych. I jest jeszcze jedna ciekawa współpraca, którą ogłosimy na wiosnę, ale nie mogę jeszcze zdradzać szczegółów. Będzie o nas głośno!

Jesteś aktywną kobietą, „bo ciągle pojawia się coś nowego do zrobienia”. Nad czym aktualnie pracujesz?

Robię analizy roku 2015 i tworzę strategię dla rozwoju marki na kolejne sezony.

Światowa kobieta. Pasjonatka. Projektantka. Businesswoman. Dyrektor kreatywna. Kim jest Ania Kruk w oczach samej siebie?

źródło: materiały prasowe

źródło: materiały prasowe

Myślę, że jestem tą samą osobą, którą byłam kilka lat temu, choć bardziej doświadczoną i mądrzejszą. Na pewno jestem osobą bardzo ciekawą świata oraz ludzi i jest to motor napędzający wszystkie moje działania. Etykietka projektanta jest dla mnie trochę za ciasna, ponieważ ja projektuję biżuterię, markę, komunikację – czyli zakres bardzo szeroki. Jestem dyrektor kreatywną i przedsiębiorcą, menedżerem. Rola artystyczna zawiera się w funkcji dyrektora kreatywnego. To jest właściwe sformułowanie i we właściwy sposób definiuje moją rolę, czyli dbanie o spójność procesów kreatywnych, od produktu przez komunikację, od e-commerce przez doświadczenie marki w butikach, czyli są to wszystkie procesy, którymi zajmuję się na co dzień.

O czym marzy Ania Kruk?

Marzę o tym, żeby mieć więcej czasu i żeby doba była trochę dłuższa. Marzę o tym, żeby biżuteria ANIA KRUK była dostępna dla każdej kobiety w Polsce. Chciałabym naszym klientkom przekazać moją pasję i zaangażowanie, które my wkładamy w prowadzenie biznesu, przekazać nasze emocje i energię. Na Instagramie jest więcej zdjęć z hashtagiem#aniakruk opublikowanych przez nasze klientki niż przeze mnie. Wiesz co to oznacza? Że to one tworzą świat ANI KRUK. I to jest w tym wszystkim najpiękniejsze.

*AK-team: zespół Ani Kruk pracujący nad powstaniem kolekcji biżuterii.

W zespole siła!

Choć jest to autorska strona na której piszę o tym, co mnie silna na język przyniesie, jednakże bardzo lubię redakcję dla której pracuję.

Nasz portal, choć preferuję określenie magazyn on-line FashionBiznes.pl rośnie w siłę. Obiecuję, że już niebawem będzie o nas głośniej. O czym właściwie piszemy (myślimy)?
O modzie i biznesie w jednym. Dopasowujemy się do potrzeb niszowego, a wyjątkowego czytelnika.

Kilka tygodni temu nasza redakcja nawiązała współpracę z agencją zajmującą się promocją Balu Dziennikarzy. Wspólnie przygotowaliśmy projekt, którego celem jest pozyskanie pieniędzy dla kilku fundacji, między innymi: Fundacji Dorastaj z Nami, wspierającej osierocone dzieci funkcjonariuszy publicznych; Fundacji Po Drugie, otaczającej opieką młodzież zagrożoną wykluczeniem społecznym; Fundacji Polsat oraz Fundacji TVN Nie jesteś sam.

Poprosiłyśmy polskich projektantów, aby przygotowali dla nas szkice ich wymarzonych sukni ubranej w konkretną muzę. Efekt finalny zaparł mój dech w piersiach.
Cieszę się, że przy realizacji tak szczytnego przedsięwzięcia miałam okazję współpracować z: duetem Bizuu, MMC, Natashą Pavluchenko, Lidią Kalitą, Just Paul, Dominiką Nowak.
Aukcje trwają do 31 stycznia branego roku.

A więcej szczegółów znajdziecie na: http://fashionbiznes.pl/czolowka-polskich-projektantow-rysuje-dolacz-do-naszej-akcji/

Pamiętajmy, że dobro wraca.

Serdecznie pozdrawiam,
Alicja Szablewska

Keep on doing, Miss America

11209720_648709875263549_3113775683027604538_n

Bezgranicznie ufa swojemu instynktowi. Zna się na kobietach i wie, co jest dla nich dobre.
Anna Kociuga, założycielka polskiej marki fashionPhilo New York” pokazuje modę widzianą przez różowe okulary.

Najpierw teoria, później praktyka.
Piękna projektantka jest Absolwentką Fashion Institute of Technology w Nowym Jorku przy kierunku Projektowanie Ubioru.
Podczas studiów, nasza rodaczka, zainteresowała się sztuką ręcznego wyrabiania biżuterii… która jest perełką w bogato zdobionym portfolio marki dedykowanej silnym i nieustraszonym kobietom, a jednak wrażliwym na piękno otaczającego je świata.

FullSizeRender (3)Tajemniczo? Nie przeczę, ponieważ dla projektantki zaczynem do pracy- tworzenia kolekcji sezonowych jest „sama natura”- kobiece ciało.
Brzmi dobrze? A jest to dopiero początek drogi szytej na „wielką skalę”, ponieważ marka jest na rynku międzynarodowym od niedawna, a już zyskała sobie grupę lojalnych klientek, dla których „różowy” jest synonimem ponadczasowej elegancji. I to jest dopiero „przebój tegorocznego lata”.

FullSizeRender

Aktualna, letnia kolekcja jest idealna. Elegancka, kolorowa, zbilansowana, niepowtarzalna. Proste kroje i lekkie faktury uwodzą.
Punktem wyjścia są sukienki, które „nie grzeszą”, a „dają do myślenia”, podkreślając kobiece kształty. Minimalistyczne, z suwakiem na plecach.

_T9B8714

Marka oferuje modne sety: odcięty w talii top + ołówkową spódnicę w zestawie, trencze lub krótkie płaszczyki, które pokrywają się długością z mini, plisowaną spódniczką.

FullSizeRender (2)

11012023_629158403885363_3962924999233682872_n

Dostępne są długie, powłóczyste suknie z seksownym rozcięciem od przodu oraz klasyczne białe/czarne koszule. Modele ubrań są prezentowane przy odważnych stylizacjach, łącząc oczywiste z nieoczywistym. Odważnie „na plus”.

_T9B9076Marka „Philo New York” oferuję linię „Carmen”- sukienek koktajlowych w 4 kolorach i 4 rozwiązaniach oraz linię t-shirt’ów.

FullSizeRender (5)Projektantka biegle włada językiem, zapewniając sobie właściwy odbiór i trafia w serca zainteresowanych marką lub wiernych klientek. I ot, to cała PHILOzofia.

Pięknego dnia życzę, Obywatele i Obywatelki,

Alicja Szablewska

Źródło: vogue.com.

What do I sell?

To musiało się tak skończyć. Przeziębienie. Spotkanie. Magdalena. Plotki. La Mania. Nowy Rok. Wróć.
Na próżno szukać u mnie publikacji z recenzją kolekcji od polskiego projektanta mody, ponieważ rodzime poletko nie jest moim głównym zainteresowaniem, a jeśli dokonuję dzieła- na przykładzie- Pani Gosi Baczyńskiej– to jest to wybór subiektywny- nie podyktowany żadną modą ;-).

Na portalach internetowych różnej maści, na Instagramie- zawrzało, ponieważ 17 Grudnia, dom mody „La Mania”- przedstawił mediom, celebrytom i wąskiemu gronu wielbicieli (klientów)- nową kolekcję S/S 2015 segmentu prêt-à-porter. 

tumblr_ngubik1EJO1rr99dco1_500Polska marka odzieżowa „La Mania” mierzy naprawdę wysoko, i do walki o pozycję „międzynarodowej” marki fashion– dyrektor kreatywna, Joanna Przetakiewicz- przygotowała się solidnie.
„La Mania” stawia na luksus…owe połączenie- związek- właściwą proporcję między kobietą (zmysłowością), a modą. Re-definiuje klasyki. W projektach króluje minimalizm. Biel i czerń są ponadczasowe, a sztandarowym modelem domu mody jest little white dress (zabieg stylistyczny, ponieważ „klasyczny” zawsze odnosi się do formy).
Założenia marki są spójne, która tworzy kolekcje, kreuje wizerunek i rozwija się, jednakże Le haut de gamme de decrete, le luxe se merite – „bycie marką z górnej półki można sobie (i nabywcom) zakomunikować, ale na status marki luksusowej trzeba sobie zasłużyć”.
Kreatorka dąży do bycia wyrocznią mody. Reprezentuje styl „marzenie” współczesnych kobiet. Jest doskonała w każdym calu, wszakże nie o personie, a na kolekcji koncentruję się, która… po odejściu dyrektor artystycznej – Magdy Butrym– wiele straciła w oczach zainteresowanych.

Modna lokalizacja na mapie stolicy. Soho Factory. Na potrzeby pokazu mody – re-branding miejsca. Nieskazitelne, eleganckie. Idealne.
James Nares inspiruje zespół projektantów. Brytyjski artysta tworzy obrazy techniką powtórzeń grubym pędzlem. Jego malunki osiągają efekt trójwymiarowości- zmieniają odcienie w zależności od kąta padania światła.

16968-1366732434-Nares Copy
Architektoniczne formy i mieniące się materiały. Kilkanaście modeli. Biel u wrót. Detale, które rujnują projekt „fashion show”.

tumblr_ngubcsI1YF1rr99dco1_500

Kolekcja, która nie jest zaskoczeniem, ponieważ serwuje „powtórkę z rozrywki” – „gdzieś to już widziałam”.
Długie, do ziemi, suknie lub w wersji mini. Rozkloszowana spódnica i odcięte w pasie bluzki. Krótki rękaw, na ramiączkach lub w wersji long. Duża różnorodność powielanych projektów.
Kombinezony lub współczesne wydanie modnych w latach 70. spodni w kant. Sety do „podziału”.

tumblr_ngub5fY10Z1rr99dco1_500

Standardy- przylegające granatowe albo czarne à la koktajlowe sukienki oraz… projekty „snu nocy letniej”- granatowy płat materiału obszyty cekinami jako gwieździste niebo, który jest bazą dla garstki pierwowzorów.

tumblr_ngubeuVRMW1rr99dco4_500

tumblr_ngub6sNsLz1rr99dco3_500

Do prezentowanej kolekcji wdziera się ożywienie- pojawiają się pojedyncze limonkowe, brzoskwiniowe & oliwkowe wzory, jednakże oryginalność kolekcji kończy się na 3-4 rozwiązaniach, ponieważ inspiracja pelerynami od Valentino Garavani lub stylizacjami Olivii Palermo & Solange Knowles są bardzo rozpoznawalne i zauważalne w zaprezentowanym ujęciu tematu.

tumblr_ngub8hyjT61rr99dco2_500

tumblr_ngtxm7b3bW1rr99dco3_500

„La Mania” przypomina nam o istnieniu genialnego projektu – sukni „little black dress” spod ręki Gianni Versace.

6a00d8345192e469e20105357874ca970c-800wi

Agrafka i wycięcie w literze V są częstym, dublowanym motywem dla kolekcji SS.

tumblr_ngubajdmQO1rr99dco3_500Lekkość, zwiewność i nonszalancja będzie nas uwodzić w przyszłym roku, jednakże czy są to projekty luksusowe?

tumblr_ngubajdmQO1rr99dco1_500

tumblr_ngub8hyjT61rr99dco1_500

Zaprezentowana kolekcja nie przyjmie się na polskim rynku mody, natomiast jej perełki będą rozpoznawalne na salonach.

Projekty znajdą zainteresowanie na rynkach zza wschodniej granicy i czasami warto sięgnąć do korzeni- do historii ekspansji sieciowej marki „Caterina”, która w Moskwie posiada większą liczbę salonów niż w Polsce ogółem.
Madame Przetakiewicz pragnie stworzyć markę, która będzie sprzedawać marzenia- póki co, to sprzedaje historię domu mody, zamiast go tworzyć… z imienia i nazwiska.

Alicja Szablewska

Źródło: materiały prasowe.

tumblr_ngudrycrt31rr99dco5_r1_500

Make it SIMPLE…

Wczoraj, przy kolacji, usłyszałam: „ej, Ty, piszesz zbyt ciężkim językiem. Brakuje dowcipów i anegdot. Nie trafisz do czytelnika.”
Możliwe, że mój towarzysz ma rację, jednakże zmiana stylu pisania oznacza rezygnację z samej siebie. I sztuczność, którą nosem wyczuje każdy zerkający na mój tekst.
W ostatnim czasie, czerpię nauki z filozofii kaizen. Nie jestem pisarką, a zmierzam ku dobremu… celowi.
Dziękuję za Wasze uwagi. Przyjmuję je na klatę, jednakże pozwólcie proszę, że zostanę „jedyną w swoim rodzaju”… z niecodziennym ujęciem tematu ;-).

W pełnej krasie, prezentuje się przed nami model doskonały.
Proszę Państwa, oto kreacja godna zainteresowania i nie pożałowania- „Mała Czarna” na złotej tacy właśnie została pokazana.
Stylizacja idealna. Skromna. Dzisiejsza. Zawsze popularna.
Forma współczesna i dopasowana. Długość dograna. W realizacji- sklepem udekorowana. Niebywała.
Podkręcam tempo i jej wtóruję bez opamiętania. Elegancka. Z pazurem. Włosiem przybrana.
Tak po prostu, jest ładna, bo w prostocie tych słów kilka tkwi piękno… nie do opisania.
Pozornie uniwersalna. Wieczorowa. Zobowiązująca. Dedykowana. Jestem zakochana.
W parze z uśmiechem, nasza gwiazda, błyszczy „nie od parady” i na salonach budzi zainteresowanie. Zdobywa uznanie. Przekonani? Podekscytowani?
Tutaj, mnie już nie ma. Bujam w obłokach i w myślach widzę siebie dobrze ubraną, w suknię każdej kobiecie daną.
A wszystkich, których wdzięk jej nie oczarował- przepraszam i dopowiadam, że „women who wear black have colorful life”.

Alicja Szablewska

Źródło: materiały prasowe.

EVENING_10

 

Wywiad… jakich mało!

Na moim profilu Facebook, udostępniam zapożyczone linki. Większość z nich ma zabarwienie #fashion.
Wczoraj, opinii publicznej podałam wywiad z Panem Januszem Noniewiczem dla lifestyleowego magazynu „The Room„.
Zainteresowanie moich znajomych- zerowe. Moje zdziwienie- nie większe.

Trochę czytam i jestem bardzo wybredna w doborze literatury, jednakże poniższy wywiad (słowo w słowo skopiowany ze strony entertheroom.pl) jest jednym z najlepszych przeczytanych tekstów w tym roku. Przy okazji, pozdrawiam Panią Patrycję Piekutowską & Panią Joannę Bator za słowa, które inspirują.
Sporo tekstu, jednakże zaręczam, że warto.

A może Wy, drodzy Państwo, polecacie wywiad godny naszej uwagi?

Z życzeniami spokojnej nocy,
Alicja Szablewska

Tekst: Maja Chitro

Miley Cyrus mówi mi więcej o świecie niż współczesny teatr – prowokuje. Polonista. Dziennikarz mody. Meloman. Kierownik Katedry Mody na warszawskiej ASP. To będzie długa rozmowa. Ale to jedna z tych, które pamięta się bardzo długo.”

Janusz, zacznijmy od twojego ulubionego tematu: Dziady. Dlaczego, gdy umawialiśmy się na wywiad, poleciłeś mi się przygotować właśnie z Dziadów Mickiewicza? Co masz z nimi wspólnego?

Dziady czytam od 31 lat. To najważniejszy tekst w moim życiu. Czasem mam takie wrażenie, że wszytko, co zrobiłem, a nawet to kim jestem i jaki jestem ma swoje źródło w Dziadach. A jeżeli nie w Dziadach to na pewno w Mickiewiczu. W moim rodzinnym domu poezja Mickiewicza nie ograniczała się do książek stojących na półce. U nas nie tylko cytowało się Mickiewicza, u nas mówiło się Mickiewiczem. Moja rodzina pochodzi dokładnie z tych samych stron, co on. Żyła w tych samych miejscach. Polszczyzna moich rodziców, nie mówiąc już o dziadkach, bliższa była Mickiewiczowi niż temu, co się dzisiaj uznaje za tzw. literacką polszczyznę. Nawet melodia ich języka przypominała frazy z poezji Mickiewicza.

Czasem, dla żartu, jak ktoś mnie się pyta o zawód czy wykształcenie odpowiadam, że jestem dziadologiem. W czasie moich studiów na polonistyce zajmowałem się badaniem recepcji, czyli odbioru Dziadów w XX wieku. Przyglądałem się temu, jak historycy literatury, reżyserzy teatralni, inni literaci odczytują Dziady, jak je rozumieją, co o nich piszą, w jaki sposób je wystawiają, krótko mówiąc: jak je interpretują. A ponieważ, wiem dobrze, że skończyłaś szkołę średnią zanim jeszcze została ona dotknięta reformą, w wyniku której uczniowie poznają literaturę właściwie tylko we fragmentach służących im do testów z tzw. czytania ze zrozumieniem, to mam nadzieję, że przeczytałaś Dziady nie tylko ze zrozumieniem, ale i w całości. Przeczytałaś?

Przeczytane, od deski do deski!

Od deski do deski! Bardzo dobrze. (śmiech)

A ty przeczytałeś je świadomie, bo w twoim domu się o tym mówiło? Czy może sam dojrzałeś do tego, żeby sięgnąć na półkę po tę książkę? Czy pani nauczycielka kazała?

O nie, to nie miało nic wspólnego z nauczycielką. Ja się nie mogłem doczekać, kiedy już je przeczytam. Czytałem, Mickiewicza stopniowo. Od bajek począwszy, przez Ballady i Romanse. Stały u nas na półce Dzieła Mickiewicza i ja wiedziałem, że kolejne etapy mojego życia, dorastania, będą wyznaczały lektury kolejnych jego utworów. Są etapy w życiu człowieka, kiedy wiesz o Mickiewiczu coraz więcej i czytasz go coraz bardziej. Dziady przeczytałem pierwszy raz jak miałem 16 lat.

Ale 16. rok życia to dość wcześnie na takie doświadczenie.

Nie. Mnie się nawet wydaje, że bardzo późno. W pewnym sensie poznałem je parę lat wcześniej. W roku 1981 Teatr Telewizji miał premierę III części Dziadów w reżyserii Jana Kulczyńskiego z młodziutkim Cezarym Morawskim jako Konradem i fenomenalnym Mariuszem Dmochowskim w roli Senatora Nowosilcowa. Niewiele może wtedy zrozumiałem, ale ponieważ to były czasy Solidarności, czasy, w których na co dzień mówiło się o wolności, czułem jakieś niezwykłe emocje, jakieś ogromne napięcie, które we mnie ten spektakl wywołał. Dziś nie pamiętam za dobrze szczegółów tego spektaklu, nie wiem nawet, czy był dobry czy zły, ale nałożył się on na ważny czas historyczny i na ważny czas mojego dojrzewania. Ale tak kiedyś było, że każde pokolenie miało swoje Dziady. Adam Michnik miał swoje Dejmkowe, a ja swoje – telewizyjne (śmiech) (przyp. red. – 30 stycznia 1968 r. w Teatrze Narodowym w Warszawie odbyło się ostatnie przedstawienie Dziadów w reż. Kazimierza Dejmka, zdjętych z afisza przez władze jako „antyradzieckie”. Sprawa Dziadów stała się impulsem studenckich protestów i początkiem Marca ’68). Tych moich historia raczej nie zapamiętała, ale dla mnie ten poniedziałkowy wieczór przed telewizorem w 1981 roku (spektakle teatru telewizji pokazywane były zawsze w poniedziałki) był bardzo ważny.

Ale opowiem ci o jeszcze jednym ważnym dla mnie wieczorze związanym nie z Dziadami, ale oczywiście z Mickiewiczem. Byłem wtedy w piątej klasie podstawówki i musiałem na lekcję polskiego nauczyć się na pamięć Pani Twardowskiej. Siedziałem za biurkiem i wkuwałem tekst i chyba jakoś mi to nie szło, bo zainteresował się tym, co robię mój ojciec. Stanął koło mojego biurka i zaczął recytować z pamięci tekst na moich oczach przemieniając się z ojca w Pana Twardowskiego, z Pana Twardowskiego w narratora –
Mickiewicza, z narratora w Mefistofelesa… Także widzisz, dla mnie Mickiewicz to nie tylko poeta romantyczny, ale to też mój ojciec przechodzący na moich oczach metamorfozy w mickiewiczowskich bohaterów.

Dziady telewizyjne i Dziady pod postacią ojca, który odgrywał mickiewiczowskie sceny to dwa spektakle. Przenieśmy się więc na moment do teatru. Podoba mi się, że jesteś ulepiony z przeciwieństw. Wielokrotnie podczas rozmów padały z naszych ust deklaracje, że nienawidzimy teatru, prawda?

Tak! Nienawidzę współczesnego teatru. Uważam, że teatr miał do powiedzenia bardzo dużo kiedyś, natomiast to, co się stało w teatrze polskim w latach 90. i później, jest dla mnie nieprawdziwe, fałszywe, narcystyczne i egocentryczne. I nie jestem w stanie tego oglądać.

Ale czy nie jest tak, że artyści mają prawo do postawy narcystycznej?

Mają. A ja mam prawo narcyzm jednych lubić, a innych nie lubić. Lubiłem egocentryzm Tadeusza Kantora, bo on pozwalał mi się dowiedzieć o świecie czegoś niezwykle istotnego. On wydobywał ze swego doświadczenia jakąś esencję rzeczywistości, której bez Kantora najprawdopodobniej nigdy bym nie doświadczył. Natomiast współcześni reżyserzy, nawet ci najwięksi mistrzowie jak Krzysztof Warlikowski, nie wspominając już o młodszym pokoleniu, nie mówią mi o świecie nic ponadto, co mogę sam wyczytać w gazetach. Dzisiaj teatr nadyma się nieprawdopodobnie, twierdzi, że mówi o wielkich rzeczach, ale wszystkie te rzeczy zostały już dawno wypowiedziane gdzie indziej.

Nie znosisz teatru, ale uwielbiasz operę…

Nie! Nienawidzę!

Miał być to link do muzyki klasycznej.

Acha, no to dobrze. Jest jedna opera, którą bardzo cenię, właśnie się wybieram na nią do paryskiej Opéra Bastille – a to spory wydatek! (śmiech). Don Giovanni Mozarta. Teraz mnie zapytaj, dlaczego akurat Don Giovanni.

Dlaczego?

Bo w scenie Balu u Senatora w III części Dziadów, rozbrzmiewa muzyka, określona wyraźnie przez Mickiewicza w didaskaliach, tj. menuet z Don Giovanniego Mozarta! Mało tego: Mickiewicz pisze tę scenę ośmiozgłoskowcem (prawie nieobecnym w III części Dziadów) między innymi po to, by rygorystycznie utrzymać ją w rytmie utworu Mozarta!

Ale opery generalnie nie lubię, bo dla mnie zbyt dużo w niej teatru. Ludzie, którzy opanowali teatr dramatyczny, wzięli się też za inscenizacje oper, czego efektem jest ich niepotrzebna, nadmierna teatralizacja. Dla mnie muzyka mówi więcej niż zabiegi reżyserskie. One mnie wkurwiają, męczą, bo często banalizują przekaz zapisany w partyturze. Rozbuchane sceny teatralne zakrzykują tekst muzyczny. Ja operę słyszę w muzyce. Nie cierpię opery jako spektaklu.

A gdzie lubisz słuchać muzyki klasycznej?

W dobrej sali koncertowej. Lubię chodzić na koncerty muzyki klasycznej, więc poznałem wiele dobrych sal koncertowych na świecie.

Jakie miejsce polecasz w Polsce? 

Najczęściej bywam w Filharmonii Warszawskiej, w której najbardziej lubię Salę Kameralną. Ale to raczej ze względów sentymentalnych. Fenomenalne jest studio im. Lutosławskiego na Woronicza – świetne akustycznie. Mam też sentyment do Filharmonii w Krakowie, gdzie, jak wszystkim wiadomo chociażby z felietonów Jerzego Waldorffa, słychać przejeżdżające Zwierzyniecką tramwaje. To ma swój urok. Od paru lat dzięki festiwalowi Actus Humanus odkryłem jako salę koncertową gdański Dwór Artusa. Tam byłem na jednym z najpiękniejszych koncertów w moim życiu, na którym Pierre Hantaï grał Wariacje Goldbergowskie Bacha. Niezwykły koncert. Ale i miejsce do tego niezwykłe. A teraz będę się snobował: najbardziej lubię Salle Pleyel w Paryżu i Concertgebouw w Amsterdamie.

Kiedy wyjeżdżasz na festiwal…

A dlaczego nie mówimy o modzie?

Zaraz do niej przejdziemy. Wracając do wyjazdów – wyjeżdżasz, wynajmujesz mieszkanie. Odcinasz się od wszystkiego. I co? Kontemplujesz? Wzruszasz się?

Nie, nie! Owszem, wieczorami chodzę na koncerty. Popołudniami się do nich przygotowuję, bo nie lubię chodzić na koncerty z marszu. Muszę przypomnieć sobie grane na nim utwory, przywołać inne ich wykonania i interpretacje. Ale w dzień lubię żyć życiem miasta, w którym jestem. Nie poświęcam całego dnia muzyce. Muszę znaleźć kawiarnię na śniadania, muszę znaleźć sklepy, muszę poznać ludzi, muszę wiedzieć, gdzie iść po koncercie, żeby się napić wódki. Lubię przez chwilę poczuć się tych miast mieszkańcem.

Twoje teksty o muzyce są znane. Publikujesz je m.in. w magazynie Monitor

Tak, publikuję. Ale czy są znane – nie sądzę. U nas właściwie prawo do pisania o muzyce mają jedynie fachowcy, muzykolodzy. Ale Kierownik Katedry Mody? Czy nawet pan od Dziadów? Ja się na muzyce nie znam. Po prostu jej słucham. A to co usłyszę, czasem zapisuję w formie tekstów. Bardziej intuicyjnych, impresyjnych. Czasem wydaje mi się, że rozmiar profesjonalizacji w wypowiedziach o muzyce – wypowiedziach, które niezwykle sobie cenię i z których mnóstwo się uczę – może stwarzać wrażenie, że muzyka klasyczna jest tylko dla fachowców. Że jak nie rozumiesz terminów muzycznych, to ni cholery nie zrozumiesz i tej muzyki. A to przecież są również emocje, trafiające do każdego człowieka. Więc ja sobie tak na marginesie, w tym Monitorze, o tych emocjach skrobię.

I piszesz o muzyce poważnej, natomiast wiem, z bardzo pewnych źródeł, że jesteś też fanem Miley Cyrus.  

Miley Cyrus to perfekcyjnie wymyślona bohaterka opartej na mediach kultury współczesnej i niezwykle utalentowana performerka wcielająca się w tę postać. Kiedy oglądam teledyski Miley Cyrus, podziwiam ich zamysł, ich realizację, ich reżyserię. To jest jakaś całościowa wizja świata, w którym żyjemy ukazana przy pomocy środków artystycznych obecnych również w sztuce współczesnej. Zobacz ile płaszczyzn, chociażby na takim poziomie plastycznym ma teledysk do piosenki We Can’t Stop. Jak silnymi znakami się on posługuje. Postać Miley Cyrus mówi mi więcej o świecie niż współczesny teatr.

Dzisiaj przeczytałem wiadomość, że we Francji, nakładem dwóch wielkich wydawnictw, ukazały się dzieła zebrane Arystotelesa. Pomyślałem sobie, że należę do grupy ludzi, która spektakl rozumie tak, jak jest to opisane w Poetyce Arystotelesa. Służy on mianowicie katharsis. Współczesny teatr zbudowany na projekcji obsesji reżysera nie oczyszcza cię z litości i trwogi. Może tę funkcję przejmuje kultura popularna? Może to Miley Cyrus tworzy spektakle, w których mniej lub bardziej obecne jest arystotelewskie katharsis?

Nie bez kozery zaczęliśmy od tej strony, zanim przejdziemy do mody. Mówisz pięknie o literaturze, muzyce, teatrze. No to niespodzianka. Nie wszyscy wiedzą, że przez pewien czas wykonywałeś zawód polonisty. 

Ten „pewien czas” trwał 16 lat. Uczyłem języka polskiego w warszawskich liceach.

I co się później stało? Media zaczęły cię pociągać?

Nie. Media nie porywały mnie nigdy. Po prostu po 16 latach doszedłem do kresu moich możliwości pracy w tym zawodzie. Po pierwsze: zacząłem się starzeć, przekroczyłem 30-tkę, nie chciałem stać się anachronicznym profesorem Bladaczką z Ferdydurke Gombrowicza. Po drugie – praca nauczyciela była nieprawdopodobnie mało płatna, do tego stopnia, że za pensję nauczyciela nie mogłem wynająć mieszkania, zapłacić rachunków itp. Dopóki miałem 20 lat, szedłem do szkoły z poczuciem idei i ta strona materialna mi nie przeszkadzała, ale w końcu w pewnym wieku nie możesz już być młodym ideowcem. Po trzecie – nie podobały mi się zmiany w szkolnictwie i ta neoliberalna próba jego merkantylizacji. Próba zmienienia edukacji w usługę. Pomyślałem – stop. I odszedłem ze szkoły. Powiedziałem: zmieniam swoje życie.

I trafiłeś do mediów. 

To, że trafiłem do mediów to był przypadek. Zrobiłem to z dnia na dzień.

Brzmi trochę nieprawdopodobnie. 

Nikt w to nie wierzył. Trzydziestoparoletni polonista, nauczyciel. W latach 90. to był symbol kogoś, komu się nie udało. Przypomnij sobie film Marka Koterskiego Dzień Świra! Moi koledzy poszli do mediów, firm PR, agencji reklamowych, trzaskali kasę. A ja byłem nauczycielem!

Trafiłeś do mediów i pracowałeś w największych tytułach. 

Zacząłem pracę od niszowego tytułu, A4. Trafiłem więc do dziwnego czasopisma, a potem rzeczywiście poszedłem do mediów komercyjnych. Pomyślałem, że nie będę wiedział zbyt wiele o mediach, jeśli nie poznam co to mainstream. Przeszedłem przez prawie wszystkie kolorówki w tym mieście.

I zawsze miałeś odpowiedzialne, wysokie stanowiska.

Najczęściej pracowałem jako sekretarz redakcji. Sekretarz redakcji musi o czasopiśmie wiedzieć wszytko. I musi być obecny na każdym etapie jego powstawania: od pomysłów po produkcję.

Po powrocie do niszy zaczął się w twoim życiu bardzo ważny etap. Zająłeś się modą. Bo już wcześniej oczywiście publikowałeś o modzie…

Zacząłem pisać o modzie w A4.

No właśnie. Jak to się dzieje, że polonista, meloman, trafia do świata mediów, w paszczę najbrutalniejszego światka mody, a dziś jest jednym z najważniejszych dziennikarzy modowych w kraju?

W A4, które było magazynem modowym, pracowałem jako… sekretarz redakcji. A zadaniem sekretarza redakcji jest: nie wierzyć nikomu i wszystko sprawdzać. Redagując teksty, zainteresowałem się tymi historiami, często zupełnie dla mnie nowymi. Historiami pasjonującymi, bo A4, nie będąc magazynem komercyjnym, pisało o modzie konceptualnej, o modzie awangardowej, o modzie, która była niczym mój stary dobry teatr. Zacząłem też sobie przypominać, że w sposób nieuświadomiony moda była obecna i w moim wcześniejszym życiu. Nie jako produkt do kupienia, czy strojenia się, ale jako manifest własnej niezależności. W końcu jeszcze w szkole średniej w latach 80. zostałem usunięty z obowiązkowego pochodu pierwszomajowego za niewłaściwy strój. W liceum byłem krytykowany choćby za to, że przychodziłem w ubraniach wywróconych na lewą stronę.

To był twój osobisty manifest?

Tak, to był jakiś manifest. Tylko ja wtedy nie wiedziałem, że to jest manifest mody. To był manifest niezgody na szkołę, na politykę, na kłamstwa. Wychowałem się w świecie zaangażowanym politycznie. Mój bunt objawiał się w wyglądzie. Kiedyś kupiłem pasiastą piżamę i przerobiłem ją na garnitur. Chodziłem w garniturze, który był pasiakiem! Innym razem sprawiłem sobie bluzę z lśniącej podszewki, z za długimi rękawami, które wyglądały jak rękawy z kaftana bezpieczeństwa. Tak to była młodzieńcza naiwna forma niezgody na świat, w którym żyłem. Ale manifestowała się czymś w rodzaju mody. Przypomnę jednakże, mówię o początku lat 80., więc słowo moda w dzisiejszym rozumieniu nie do końca jest tu na miejscu.

Gdy byłeś zastępcą naczelnego K MAG, zaczął powstawać koncept, o którym nikt nie wiedział. Mowa o pierwszym takim koncepcie szkoły projektowania mody na ASP w Polsce. Miałeś całkiem inny pomysł na program – inne podejście do nauczania mody. Jak powstał? Skąd taka odwaga?

Ale odwaga we mnie, czy w Akademii?

W tobie i w Akademii.

Odwagę miał prof. Jerzy Porębski, który wymyślił, że na warszawskim Wydziale Wzornictwa powinno się znaleźć miejsce na projektowanie mody i przekonał do tego Senat Akademii. To na zamówienie profesora napisałem założenia programowe przyszłej Katedry i przedstawiłem pomysły na ich realizację. W modzie często staramy się zrobić polską wersję czegoś co się sprawdziło na świecie. Pomyślałem, że to zły trop. I zdecydowałem się na koncepcję nie kopiującą sprawdzone światowe wzory, ale wpisującą się w światowe trendy w kształceniu projektowym. Zaproponowałem, żeby zatrudnić projektantów, którzy właśnie skończyli najlepsze uczelnie na świecie. Mieli oni wnieść dwie ważne rzeczy – doświadczenie tamtejszych uczelni i krytyczny dystans wobec nich. Bo doświadczenie człowieka, który właśnie skończył szkołę pozbawione jest idealizacji. Ściągnięcie na stałe międzynarodowej kadry było ewenementem na skalę kraju. Nie wiem, skąd odwaga ASP? Ale myślę, że nawet, jeżeli Akademia miała wątpliwości to ostatecznie rozwiały je nasze tegoroczne pierwsze dyplomy.

Tym bardziej, że w tym roku był to wielki sukces, który przekroczył granice Polski. O pokazie dyplomowym twoich studentów pisały zagraniczne, dobre media. 

Tak. Choć po pokazie dyplomowym bardziej bałem się o reakcje w Polsce. Nasz świat mody jest niezwykle krytyczny wobec tego, co się tu dzieje. Tak naprawdę jesteśmy dla siebie nawzajem nieprawdopodobnie surowi. A za bezwzględną oceną stoją też często wzajemnie animozje czy antypatie, bo świat mody w Polsce jest na tyle mały, że trudno mu się wyzwolić od takiego personalnego spojrzenia. Ostatnio nawet przeczytałem czyjś komentarz na Facebooku do mojego tekstu. Zaczynał się on od słów: „mam w zwyczaju nie zgadzać się z Januszem Noniewiczem”. Rozumiesz! Jak Kaczyński z Tuskiem. Nie zgadzać się ze mną to zwyczaj! Punkt wyjścia. Ja tam nie mam w zwyczaju się z kimś nie zgadzać, dopóki nie usłyszę, co mówi.

Na szczęście jednak – dla mnie, dla Akademii, dla studentów – odbiór naszych dyplomów był bardzo pozytywny. Przyznam, że zależało mi na tym, i że bardzo się z tego cieszę. Nie chciałbym bowiem, by nasi absolwenci byli tu jakimiś dziwakami z Katedry. Chciałbym żeby byli w stanie również w Polsce tworzyć swoją modę, znajdować odbiorców, sympatyków, partnerów. Cieszyć się przychylnością tutejszej prasy.

O opinie prasy światowej bałem się mniej, gdyż na ocenę świata wystawiliśmy się o wiele wcześniej. Nasi studenci po drugim roku odbywają staże w takich markach jak Alexander McQueen, Marc Jacobs, Proenza Schouler, John Galliano, Alexander Wang, Iris van Herpen, Mary Katrantzou. Dostają się na nie na podstawie własnego portfolio, niczego im nie załatwiamy po znajomości, nawet tam, gdzie normalnie nie przyjmuje się na staż przed ukończeniem licencjatu. I to ich obecność na tych stażach buduje od paru lat dobry pozytywny odbiór naszej szkoły na świecie.

Trudno było tu ściągnąć twoich wykładowców? Bo ty za nimi jeździłeś do Antwerpii, Londynu.

Wcześniej obserwowałem, co dzieje się w tamtejszych szkołach. Znałem nazwiska studentów i absolwentów, wiedziałem co robią, znałem ich projekty, stosunek do mody, wizję edukacji. W Antwerpii, Paryżu i Londynie spotkałem się z kilkunastoma osobami. W końcu wybrałem trójkę. Zaproponowałem młodym ludziom pozycję, do której musieliby się tam u siebie dochrapywać latami. Powiedziałem: przyjedźcie do Warszawy i pracujcie. I pracują! Na bardzo dobrym wydziale. Wydział Wzornictwa zajmuje 13. miejsce w światowym rankingu najlepszych wydziałów projektowania.

Skoro pracujesz na ASP, to czym jest dla ciebie moda? To art czy biznes? 

Moda to jest przemysł. Ale w ramach tego przemysłu projektowanie mody może być sztuką. W przemyśle, jakim jest moda, potrzebujemy przedsiębiorców, którzy nie muszą być projektantami i projektantów, którzy nie muszą być przedsiębiorcami. Spójrzmy, kogo zatrudnia i zatrudniała wielka korporacja jaką jest LVMH: Johna Galliano, Marca Jacobsa, Riccardo Tisciego, Phoebe Philo, Humberto Leona i Carol Lim, a ostatnio do marki z ponad stuletnią historią zatrudniono największego obecnie freaka światowej mody JW Andersona. Dlaczego właśnie ich? Może dlatego, że wszyscy są wielkimi artystycznymi osobowościami? A takie osobowości w wielkim przemyśle, jakim jest moda, mogą oznaczać: zysk?

Ucząc projektowania mody na Akademii Sztuk Pięknych staramy się rozwijać artystyczną osobowość naszych studentów. Oczywiście to nie znaczy, że odcinamy ich od przemysłu. Wręcz przeciwnie. Po to są między innymi wspomniane przeze mnie staże, między drugim a trzecim rokiem, żeby jeszcze przed zrobieniem dyplomowej kolekcji studenci poznali reguły światowego biznesu. Żeby dyplom robili już z pełną świadomością i artystycznych, i biznesowych konsekwencji. Tu jest tylko kwestia hierarchii dydaktycznych celów. Nasze kształcenie nastawione jest na sztukę projektową. Gdybyśmy byli szkołą biznesu proporcje w programie nauczania byłyby pewnie odwrócone. Ale nie chcę rozwijać tego tematu, bo nie mogę już słuchać tego oburzania miejscowych specjalistów od krytykowania: „Mój Boże, Noniewicz nie uczy biznesu!”.

A jak się w Polsce robi modę? Jesteś świadomym uczestnikiem tego świata i wiem, że jest tu jakiś potężny problem. Skupione wokół siebie, odgrodzone szczelnym murem środowisko, znajomi znajomych, itd. Baczyńska robi pokazy w Paryżu. No, ale oprócz tego za wiele się nie dzieje, natomiast wszyscy mają bardzo dużo do powiedzenia. W Polsce mamy tysiące speców od mody. Ale moje pytanie brzmi: gdzie jest moda w Polsce?

Moda jest w głowach tych wszystkich ludzi, którzy są nią zafascynowani. W działaniach tych wszystkich, którzy pomimo wszelkich przeciwności projektują, szyją, produkują, sprzedają, kupują i noszą. Oczywiście, tak jak wspomniałaś, moda ma swoje koterie, swoje towarzystwa wzajemnej adoracji i towarzystwa wzajemnej niechęci. Nieszczęściem mody w Polsce jest to, że polaryzuje się ona na zasadzie podobnej do partii politycznych. Ci, co się uważają za modowych patriotów widzą w innych modowych zdrajców.  Dużo zależy od indywidualnej bezczelności. Od tego, jak bardzo jesteś w stanie przekonać innych, że znasz się na modzie.

Jest wiele takich przypadków. 

Za dużo.

A wracając do speców – bardzo trudno mi znaleźć dobre polskie teksty o modzie.

Tak, bo ludzie zamiast powiedzieć: „staramy się”, mówią: „wiemy wszystko, jesteśmy ekspertami”.  Tu nikt z nas nie zna się na modzie, bo skąd ma się znać? Wszyscy posługujemy się tymi narzędziami, w jakie zostaliśmy wyposażeni. Ci, co skończyli historię sztuki wykorzystują narzędzia historyka sztuki, ci po kulturoznawstwie, wykorzystują narzędzia kulturoznawcze. Moje często niezrozumiałe, czasami karykaturalne teksty o modzie wynikają stąd, że posługuję się narzędziami literaturoznawstwa, filozofii, teorii sztuki, które usiłuję dostosować do opisu mody. Jeden może mieć intuicję, inny dobry gust i smak, ale co najgorsze brakuje nam pokory, która kazałaby powiedzieć: „próbujemy”. Za to mamy potworną zarozumiałość. W Polsce przez wiele sezonów odbywał się żenujący wyścig o to, kto zostanie posadzony w pierwszym rzędzie na pokazach. Każdy miał pretensje, żeby w nim zasiąść, bo czuł się ekspertem, na którego opinie czeka cała modowa Polska. Mówienie o modzie wyłącznie przez pryzmat własnego ego nie wnosi do niej nic wartościowego. Wracamy do tego, co mówiliśmy o polskim teatrze, tylko teatr ma więcej szczęścia, bo za teatralnymi lanserami stoi solidna tradycja i wykształcenie, i jakkolwiek krytycznie nie oceniałbym tych lanserów, to oni i tak się wybronią. Z modowymi lanserami już nie jest to takie pewne.

Zagraniczne autorytety branżowe piszą o modzie w niezwykle prosty sposób.

Oczywiście, że tak! Ale oni nie muszą za wszelką cenę udowadniać swoich racji. Ich i tak posadzą w pierwszym rzędzie, więc nie muszą się popisywać. (śmiech)

Mówimy o pierwszych rzędach, dlatego pora na pytanie o festiwale mody. Jakiś czas temu rozmawiałam z Dorotą Koziarą, z którą uznałyśmy, że w Polsce ciężko znaleźć targi designu, albo festiwalu designu na poziomie. Design stał się słowem modnym, a jeśli coś jest modne, rodzi się tendencja do nadużywania terminu. Nie masz takiego wrażenia, że identycznie jest w przypadku mody?

Imprez ze słowem „fashion” w nazwie jest w Polsce zatrzęsienie. Natomiast co do ich wartości? Trudno mi oceniać. Na większości z nich nie bywam. Nigdy na przykład nie byłem na konkursie OFF Kielce, ale obserwując z daleka rozwój tej imprezy wydaje mi się, że radzi sobie całkiem dobrze. Ale ogólnie mam wrażenie, że większość tych imprez załatwia jakieś swoje interesy i w gruncie rzeczy najmniej korzysta na nich moda. Trzeba by się było uważnie przyjrzeć, jakie korzyści przynoszą one projektantom, markom, firmom modowym. Ile konkursów mody dla młodych projektantów nagradza na przykład laureatów istotnymi nagrodami? Na przykład pieniężnymi? Bo tu wszyscy mówią, że projektant powinien być biznesmenem, ale jakoś nikt nie wyrywa się do tego, żeby mu za coś zapłacić.

A cały ten problem z polską modą może być wynikiem dziesiątek lat odseparowania od Zachodu?

Nie wiem, raczej nie. Są kraje w zachodniej Europie, które wcale nie mają silnej mody. Co najwyżej pojedyncze nazwiska. Powiem szczerze, że czasami mam wrażenie, że co prawda odzyskaliśmy wolność polityczną, ale przez te ostatnie 25 lat zaprzedaliśmy wolność w sferze kultury. Kto wie czy nie bardziej niż za PRL-u.

Ale przypominam sobie, że przecież wtedy wszyscy kochali Antkowiaka…

No tak, był Antkowiak, była Grażyna Hase, Barbara Hoff, Bernard Ford Hanaoka, którego już nikt nie pamięta, a który robił modę męską.

A potem, nastały lata wolności i pojawił się Arkadius. Artysta!

No, tak. To świetny projektant. Ale co się z nim stało? Choć podobno wraca do mody z nową marką. Proponuję obejrzeć jego dawne kolekcje. Są zjawiskowe. Ale jak próbował rozkręcić – uwaga! – biznes w Polsce, uznany został za dziwaka. A co z Kasią Szczotarską, która nie może znaleźć tu sobie miejsca? A przecież pracowała z Martinem Margielą, a jej autorskie projekty znajdują się w stałej ekspozycji Victoria & Albert Museum. Jest nieprawdopodobnie utalentowana. Niedawno zrobiła świetną, światową kolekcję dla Deni Cler i co? Możliwe jednak, że Polska to nie jest kraj dla mody. Ale nie chcę tak myśleć.

Ale ty kształcisz międzynarodowych projektantów.

Moda to nie jest lokalny targ śniadaniowy. Moda jest międzynarodowa. Ale szkołę robię w Warszawie i chciałbym, żeby Warszawa stała się silnym ośrodkiem edukacji projektowej również w dziedzinie mody.”

Ambasadorka swoich marzeń*

Zapewne Pani Gosia Baczyńska chwyci się za głowę po raz kolejny, gdy zobaczy nagłówek lub wstęp do publikacji, którą notabene dedykuję naszemu polskiemu „cudowi znad Wisły”.
Przepraszam, z jakiś powodów nie mogłam się skoncentrować i pisać. Na kilka długich dni, inspiracja odeszła w zapomnienie, i ot, właśnie podano ją do śniadania… Dzień dobry bardzo, piękny poranku i piękni ludzie… ponieważ w tym, co przedstawię poniżej to właśnie piękno, ludzie i słowa- odgrywają rolę życia… ku mojej publikacji, przepraszam po raz drugi, twórczości.

Nie tak dawno temu, podczas Paris Fashion Week, nasza Rodaczka, Gosia Baczyńska, po raz 3 w karierze, zaprezentowała światu, kolekcję RTW dla sezonu S/S 2015, którą rzuciła świat na kolana, choć projektantka jest pokorna i w cuda nie wierzy, a na swoje szczęście bardzo ciężko pracuje od blisko 20 lat. Projektantka (nie)znana dla obywateli, a za granicą francuskie dzienniki, Le Figaro & L’Express et Elle dedykuję jej strony. Cudze chwalicie, a swego nie znacie, i Sharon Stone również jest oczarowana zmysłem tworzenia od Grande Parisienne, która dla nas, Polaków, tworzy historię.

32 projekty ujrzały światło dzienne w Ambasadzie Polskiej na obczyźnie, w sercu Francji. Miejsce zupełnie nieprzypadkowe, magiczne, szykowne, w prestiżowej lokalizacji. Pani Gosia inwestuje w lokalny produkt, polskie modelki, a przygotowania zostały dopięte na ostatni guzik. Kotara w górę i tchu nam brakuje.
Dom mody CHANEL powoli przyzwyczaja ludzi świata mody do teatralnych wystąpień, a Pani Gosia współgra z tamtejszą bohemą i tworzy jakby na ich życzenie. O słowach wypisanych i dosłownie wymalowanych, które ubierają modelki, a są inspiracją dla Pani Gosi. Tym razem, nie jest to fotografia, a 11 przykazań według Henry Millera są punktem wyjścia dla kolekcji S/S 2015.

5b181292-4585-11e4-93a5-0025b511229e

Z wielkim podziwem przyglądam się temu, co widzę i nie koloryzuję. Na pierwszy rzut oka, kolekcję utożsamiam z oryginalnym projektem sukni delfijskiej z roku 1907. Kolejno, odnajduję nawiązanie do projektów „Alfabetem pisanych” według Mary Katrantzou. Byłabym śmieszna, zarzucając Pani Gosi inspirację od innych z branży, jednakże taka jest rola dzisiejszej mody, która nieustannie żeni „old & new”.

Koronka, gipiura, geometryczne i laserowe cięcia. Długości mini & maxi. Klasyka oraz ekstrawagancja. Biel, błękit, granat i mięta. Niestandardowe połączenia, do przyjęcia. Na co dzień, od wyjścia, dla „inteligentnej prowokatorki”. Kobieta, która wszystko już widziała, a wciąż pragnie zaskakiwać. Rozcięcia, plisy, zmysłowość i przezroczystość. Dopasowanie, kołnierzyk, mieniące się na złoto tkaniny i nud(n)e. Gra słów.

gosia-baczynska-paris-fashion-week-2014-13

gosia-baczynska-paris-fashion-week-2014-1

gosia-baczynska-paris-fashion-week-2014-19

1011258_728490887230420_893843623064790628_n

gosia-baczynska-paris-fashion-week-2014-23

gosia-baczynska-paris-fashion-week-2014-5

Pani Gosia do pracy nad kolekcją zaprosiła Panią Dominikę Nowak, projektantkę obuwia, która błyszczy za granicą, a w Polsce jak to zwykle bywa… nikt nic nie widział i o marce NUNC nie słyszał. Kolaboracja najwyższych lotów, ponieważ projekty od „Nowakowej” oddają ducha… czasów. Hic et nunc, co znaczy, tu i teraz. Strzał w dziesiątkę Pani Gosiu i jestem „za”, choć o Madame pisali już w Vogueu dawno temu.

10644894_728491073897068_6881032480507019748_n

Trzymam kciuki i życzę powodzenia wszystkim Kreatywnym,

Na dobry początek dnia,
Alicja Szablewska

*Cytat jest wyrwany z kontekstu z „kwestionariusza” Pani Andy Rottenberg.

Źródło: materiały prasowe.